Wetenschap onderzoekt toetsbare vragen met waarnemingen, metingen en modellen. Zij kan kennis verbeteren en onzekerheid verkleinen, maar niet zelf beslissen welke levensbetekenis, waarde of metafysische overtuiging iemand moet hebben. Daarom past epistemische bescheidenheid: onderscheid feiten, interpretaties en waarden; vraag hoe sterk het bewijs is en blijf bereid een opvatting bij te stellen. WHO adviseert bij gezondheidsinformatie te pauzeren, de bron en auteur te controleren en betrouwbare publieke informatie te vergelijken. Een overtuiging is op zichzelf geen teken van een psychisch probleem. Wel is professionele beoordeling verstandig wanneer ervaringen of overtuigingen veel angst of lijdensdruk geven, het dagelijks functioneren duidelijk verstoren, of tot onveilig gedrag leiden. Bij acuut gevaar, geweld, zelfbeschadiging of ernstige ontregeling is direct lokale professionele of spoedhulp nodig.
De bronnen en onzekerheden hieronder begrenzen wat dit antwoord ondersteunt.
AANVULLENDE VERGELIJKING · BRONSTATUS PER PERSPECTIEF
Vijf perspectieven, verschillende grenzen.
Een beschikbare tekst is niet automatisch een direct onderbouwd antwoord. Wetenschap, persoonlijke reflectie, religieuze interpretatie en auteursclaims zijn verschillende soorten duiding. Een bronlimiet is geen medische garantie.
Bijbel, Koran en Boeddhisme zijn alle drie zichtbaar. Wetenschap en Neale Donald Walsch blijven zichtbaar. Zoekresultaten worden niet gefilterd.
Wetenschap
Directe duiding
De duiding behandelt de concrete vraag. Bij religie is dit een redactionele toepassing van de genoemde bron, geen empirisch bewijs.
Wetenschap kan wereldbeeld- en bestaansvragen onderzoeken voor zover ze leiden tot toetsbare beweringen: definieer begrippen, verzamel waarnemingen, gebruik modellen en maak onzekerheid zichtbaar. Zij kan kennis verfijnen en sommige empirische claims ondersteunen of weerleggen, maar beslist niet experimenteel welke levensbetekenis of uiteindelijke waarde iemand moet aannemen en levert geen ja/nee op elke bovennatuurlijke vraag. Intellectuele bescheidenheid betekent conclusies bijstellen bij beter bewijs.
Wetenschappelijke bronbasis · let op doelgroep en onzekerheid
Reikwijdte: Wetenschap toetst empirische beweringen, niet zelfstandig de waarheid van metafysica, persoonlijke betekenis of uiteindelijke waarden.
Bronnen en concrete vindplaatsen (2)
Royal Society – Following the science (2020) ↗Waarom deze bron: De Royal Society beschrijft de mogelijkheden en grenzen van wetenschap, waaronder onzekerheid, veranderende evidentie en het onderscheid tussen wetenschappelijk advies en maatschappelijke besluitvorming; dat ondersteunt de afbakening tussen empirische kennis en uiteindelijke waarden.Vindplaats: Sectie ‘Following the science’, alinea’s over potential and limits of science en onzekerheidRichtlijn · Verwijzing naar openbaar bronprofiel · geen zelfstandige controle van elk casusdetail
Porter et al. – Predictors and consequences of intellectual humility (Nature Reviews Psychology, 2022) ↗Waarom deze bron: Deze open review behandelt intellectuele bescheidenheid als erkenning van de beperkingen en mogelijke onjuistheid van eigen kennis en bespreekt uiteenlopende definities en gemengde empirische sterkte.Vindplaats: Abstract; Introduction; secties over definities, metingen en beperkingenOnderzoek · Verwijzing naar openbaar bronprofiel · geen zelfstandige controle van elk casusdetail
Bijbel
Directe duiding
Traditionele Bijbellezing
De duiding behandelt de concrete vraag. Bij religie is dit een redactionele toepassing van de genoemde bron, geen empirisch bewijs.
Redactionele toepassing van de genoemde religieuze bron. Geen wetenschappelijk bewijs of wetenschappelijke consensus; lezingen kunnen binnen tradities verschillen.
In een traditionele, historisch-christelijke lezing is de werkelijkheid schepping van de ene God en heeft de mens daarin een bijzondere maar niet-goddelijke plaats. Genesis verbindt menselijke waardigheid met het beeld van God; Job en Paulus benadrukken tegelijk de begrensdheid en gedeeltelijkheid van menselijke kennis. Wetenschappelijk onderzoek kan dan worden gewaardeerd als onderzoek van de geschapen orde, zonder dat een onverklaard verschijnsel automatisch Gods bestaan bewijst. Bestaansvragen omvatten waarheidszoeken, aanbidding en morele verantwoordelijkheid.
Levensbeschouwelijke interpretatie · geen empirisch bewijs
Reikwijdte: Dit is een traditionele christelijke redactionele toepassing van geselecteerde teksten, geen empirisch bewijs of volledige weergave van alle christelijke tradities.
Bronnen en concrete vindplaatsen (2)
Bijbel – Genesis 1 en 1:26-27 ↗Waarom deze bron: De passages presenteren God als schepper en de mens als geschapen naar Gods beeld; zij dragen de onderscheidenheid van Schepper en schepsel en de grond voor menselijke waardigheid binnen deze redactionele lezing.Vindplaats: Genesis 1:1-31, in het bijzonder 1:26-27Religieuze tekst · Verwijzing naar openbaar bronprofiel · geen zelfstandige controle van elk casusdetail
Bijbel – Job 38 en 1 Korintiërs 13 ↗Waarom deze bron: Job 38 relativeert menselijke aanspraak op totaal overzicht en 1 Korintiërs 13 spreekt over gedeeltelijke kennis; samen ondersteunen zij epistemische bescheidenheid, niet een verbod op onderzoek.Vindplaats: Job 38:1-18; 1 Korintiërs 13:9-12Religieuze tekst · Verwijzing naar openbaar bronprofiel · geen zelfstandige controle van elk casusdetail
Koran
Directe duiding
Koran-centrische islamitische lezing
De duiding behandelt de concrete vraag. Bij religie is dit een redactionele toepassing van de genoemde bron, geen empirisch bewijs.
Redactionele toepassing van de genoemde religieuze bron. Geen wetenschappelijk bewijs of wetenschappelijke consensus; lezingen kunnen binnen tradities verschillen.
Binnen een Koran-centrische islamitische duiding is de werkelijkheid door Allah geschapen en verwijzen hemel en aarde naar Zijn tekenen, terwijl Allah één en onvergelijkbaar blijft. De Koran nodigt uit tot nadenken, maar begrenst menselijke kennis: over de geest is de mens slechts weinig gegeven. Bestaansvragen vragen daarom onderzoekende reflectie binnen tawhid, dankbaarheid, aanbidding en morele verantwoording. Een onbekende oorzaak is niet automatisch bewijs voor een wonder of goddelijke interventie.
Levensbeschouwelijke interpretatie · geen empirisch bewijs
Reikwijdte: Dit is een Koran-centrische religieuze interpretatie, geen empirisch bewijs voor God, schepping of de geest en geen volledige islamitische theologie.
Bronnen en concrete vindplaatsen (3)
Koran – Soera al-Ikhlas 112 ↗Waarom deze bron: De soera belijdt Allah als één en onvergelijkbaar; dit ondersteunt het onderscheid tussen God en de wereld en verzet zich tegen de gelijkstelling van mens, natuur en God.Vindplaats: 112:1-4, met name 112:1 en de verzen over onvergelijkbaarheidReligieuze tekst · Verwijzing naar openbaar bronprofiel · geen zelfstandige controle van elk casusdetail
Koran – Al-Isra 17:85 ↗Waarom deze bron: De passage zegt dat de aard van de geest alleen aan de Heer bekend is en dat de mens slechts weinig kennis heeft; dit ondersteunt terughoudendheid tegenover stellige metafysische claims.Vindplaats: 17:85Religieuze tekst · Verwijzing naar openbaar bronprofiel · geen zelfstandige controle van elk casusdetail
Koran – Aal-e-Imran 3:190-191 ↗Waarom deze bron: Deze verzen presenteren schepping en de afwisseling van dag en nacht als tekenen voor mensen van inzicht; dat ondersteunt reflectie en verantwoordelijkheid, niet wetenschappelijke verificatie van metafysica.Vindplaats: 3:190-191Religieuze tekst · Verwijzing naar openbaar bronprofiel · geen zelfstandige controle van elk casusdetail
Boeddhisme
Directe duiding
Traditioneel / Theravada-georiënteerd boeddhisme
De duiding behandelt de concrete vraag. Bij religie is dit een redactionele toepassing van de genoemde bron, geen empirisch bewijs.
Redactionele toepassing van de genoemde religieuze bron. Geen wetenschappelijk bewijs of wetenschappelijke consensus; lezingen kunnen binnen tradities verschillen.
Een traditioneel/Theravada-georiënteerd boeddhistisch kader begint niet bij een scheppende God of een eeuwig kosmisch zelf. SN 12.15 beschrijft afhankelijk ontstaan en waarschuwt voor vastgrijpen aan de uitersten ‘alles bestaat’ en ‘niets bestaat’. SN 22.59 behandelt de vijf aggregaten als veranderlijk en niet-zelf. MN 63 relativeert onbeantwoorde kosmologische vragen wanneer zij de beëindiging van lijden niet dienen. Bestaansonderzoek wordt zo praktisch-ethisch getoetst aan minder begeerte, schade en verwarring.
Levensbeschouwelijke interpretatie · geen empirisch bewijs
Reikwijdte: Dit is expliciet traditioneel/Theravada-georiënteerd en vertegenwoordigt niet alle boeddhistische scholen; religieuze leerstellingen zijn geen empirisch bewijs.
Bronnen en concrete vindplaatsen (3)
Kaccānagottasutta – SN 12.15 ↗Waarom deze bron: De sutta beschrijft afhankelijk ontstaan, vermijdt de uitersten van absoluut bestaan en niet-bestaan en waarschuwt tegen vastklampen aan standpunten; dit ondersteunt een Theravada-kader zonder eeuwig kosmisch zelf.Vindplaats: Passages ‘Avoiding these two extremes’ en de keten van afhankelijk ontstaanReligieuze tekst · Verwijzing naar openbaar bronprofiel · geen zelfstandige controle van elk casusdetail
Anattalakkhaṇasutta – SN 22.59 ↗Waarom deze bron: De vijf aggregaten worden als veranderlijk, aan lijden onderhevig en niet-zelf onderzocht; dit begrenst uitspraken over een blijvende persoonlijke of universele kern.Vindplaats: Gedeelten over de vijf aggregaten en de formule ‘not mine, I am not this’Religieuze tekst · Verwijzing naar openbaar bronprofiel · geen zelfstandige controle van elk casusdetail
Cūḷamālukyasutta – MN 63 ↗Waarom deze bron: MN 63 laat kosmologische en postmortale alternatieven onverklaard wanneer zij niet naar lijdensbeëindiging leiden; dit ondersteunt een praktische terughoudendheid bij onbeantwoordbare bestaansvragen.Vindplaats: Lijst van niet-verklaarde vragen en de daaropvolgende bespreking van de vier edele waarhedenReligieuze tekst · Verwijzing naar openbaar bronprofiel · geen zelfstandige controle van elk casusdetail
Neale Donald Walsch
Thematische context
Relevante thematische achtergrond, geen direct antwoord op deze concrete vraag.
Uitspraken van Neale Donald Walsch zijn auteursclaims. Wij presenteren die niet als vastgesteld spreken van God of als empirisch vastgesteld feit. Dit is geen complete boekreconstructie en geen originele boekdialoog.
Als auteursperspectief beschrijft Walsch het leven als een proces van schepping en zelfwording en presenteert hij gedachte, woord en daad als niveaus binnen zijn spirituele model. Dat kan context geven bij een wereldbeeld waarin identiteit en werkelijkheid mede als keuze of bewustwording worden besproken. Deze uitspraken beantwoorden niet wetenschappelijk wat werkelijkheid is en vormen geen bewijs dat God sprak of dat gedachten externe uitkomsten veroorzaken.
Openbare auteurscontext · geen wetenschappelijke vaststelling
Reikwijdte: Walsch wordt hier als auteursperspectief weergegeven; de openbare bronnen bevestigen geen goddelijke openbaring, ziel of wetenschappelijke werking.
Bronnen en concrete vindplaatsen (2)
Penguin Random House Canada – geautoriseerd fragment uit Conversations with God ↗Waarom deze bron: Het geautoriseerde fragment ondersteunt Walschs thematische formulering over leven als schepping en zijn spirituele kader rond leven, relaties en zelfwording; het ondersteunt niet de waarheid van de metafysica.Vindplaats: Sectie ‘The Secret of Life’Geautoriseerd fragment · Verwijzing naar openbaar bronprofiel · geen zelfstandige controle van elk casusdetail
Conversations with God Foundation – Neale Talks About the Illusions of Life ↗Waarom deze bron: Deze officiële auteurspublicatie documenteert Walschs eigen model van gedachte, woord en daad en zijn interpretatie van gevoelens; zij is geen onafhankelijke of empirische bevestiging.Vindplaats: Paragrafen vanaf ‘Feelings are the language of the soul’ en ‘I then understood ... thought, word and deed’Auteursuitspraak · Verwijzing naar openbaar bronprofiel · geen zelfstandige controle van elk casusdetail
De drie oorspronkelijke delen, afzonderlijk beoordeeld
Algemene auteurscontext bevestigt niet dat een uitspraak in elk boekdeel staat. Een uitgeversbeschrijving bewijst alleen de genoemde metadata of thematiek, niet een specifiek boekantwoord.
Gesprekken met God · deel 1
Thematische context
Het geautoriseerde fragment koppelt een korte uitspraak over leven als schepping expliciet aan de thematische sectie ‘The Secret of Life’ van Book 1; dit ondersteunt alleen deze beperkte duiding, geen volledige vraag-specifieke boekreconstructie. Assemblage: de kaart verwijst niet naar een passende bestaande whitelist-uitspraak met deze bookAttribution en bron; daarom geen directe boekdekking. Algemene auteurscontext is geen specifiek boekantwoord.
Bronverwijzingen voor deel 1 (1)
Penguin Random House Canada – geautoriseerd fragment uit Conversations with God, Book 1 ↗Waarom deze bron: Het fragment is de publieke vindplaats voor de whitelist-statement dat het leven als schepping, niet alleen ontdekking, wordt voorgesteld en is door de uitgever aan Book 1 gekoppeld.Vindplaats: Excerpt-sectie ‘The Secret of Life’Geautoriseerd fragment · Verwijzing naar openbaar bronprofiel · geen zelfstandige controle van elk casusdetail
Gesprekken met God · deel 2
Niet voldoende geverifieerd
De openbare basis koppelt Book 2 vooral aan geopolitieke uitbreiding van persoonlijke thema’s; zij biedt geen gecontroleerde, concrete inhoudelijke uitspraak over wetenschap, werkelijkheid of bestaansvragen voor deze kaart. Daarom wordt geen boekantwoord gereconstrueerd.
Bronverwijzingen voor deel 2 (1)
The New York Times Archive – openbaar fragment van Book 3 met auteursbeschrijving van Book 2 ↗Waarom deze bron: De passage ondersteunt alleen Walschs beschrijving van de geopolitieke reikwijdte van deel 2 en niet een inhoudelijk antwoord op deze concrete kaartvraag.Vindplaats: Opening, alinea die begint met ‘The second expanded on those themes, moving outward to major geopolitical considerations’Geautoriseerd fragment · Verwijzing naar openbaar bronprofiel · geen zelfstandige controle van elk casusdetail
Gesprekken met God · deel 3
Thematische context
Book 3 wordt in het openbare fragment expliciet als gericht op universele vragen beschreven. Dat geeft alleen brede thematische context; er is geen gecontroleerde, vraag-specifieke uitspraak over de relatie tussen wetenschap en metafysische kennis beschikbaar.
Bronverwijzingen voor deel 3 (1)
The New York Times Archive – Conversations With God, Book 3, Chapter One ↗Waarom deze bron: Het geautoriseerde beginfragment ondersteunt Walschs auteursbeschrijving van Book 3 als deel over universele vragen, andere rijken en dimensies; het bewijst niet dat zulke rijken bestaan.Vindplaats: Hoofdstuk één, openingsalinea’s over de trilogie en de reeks Individual Truths, Global Truths, Universal TruthsGeautoriseerd fragment · Verwijzing naar openbaar bronprofiel · geen zelfstandige controle van elk casusdetail
Controledatum van dit record: 2026-11-03. Een datum is geen garantie voor volledigheid of een persoonlijke beoordeling.
Vraagkaart met eigen bronbasis · praktische kennis met een eigen bronbasis en reikwijdte.
Wat bronnen en onderzoek ondersteunen
Wetenschappelijke kennis is voorlopig en corrigeerbaar: onderzoek maakt onzekerheid doorgaans kleiner, maar sluit haar niet volledig uit; ook deskundigen kunnen redelijke verschillen houden.
Intellectuele bescheidenheid betekent erkennen dat eigen kennis en overtuigingen beperkt of onjuist kunnen zijn. Reviews vinden mogelijke verbanden met minder dogmatisme en betere omgang met meningsverschillen, maar de metingen en effecten zijn nog niet volledig eenduidig.
De WHO adviseert kritisch denken, digitale en gezondheidsvaardigheden, betrouwbare bronnen en factchecking om misleidende gezondheidsinformatie tegen te gaan.
Een afwijkende of sterke overtuiging is niet op zichzelf een medische beoordeling. NICE adviseert beoordeling zonder uitstel vooral bij mogelijke psychotische ervaringen in combinatie met lijdensdruk of achteruitgang in functioneren; risico op schade aan zichzelf of anderen vraagt expliciete aandacht.
Praktische volgende stappen
Gebruik een korte broncheck: wie doet de bewering, welk bewijs wordt gegeven, is de bron onafhankelijk en actueel, wat is onzeker, en wordt een feit verward met een waardeoordeel? Pauzeer voordat je informatie doorstuurt.
Schrijf bij een ingrijpende overtuiging op wat je zeker weet, wat je vermoedt en welke waarneming je van gedachten zou kunnen doen veranderen. Bespreek dit rustig met iemand die je vertrouwt en die ruimte laat voor twijfel.
Zoek hulp bij huisarts of lokale geestelijke gezondheidszorg als overtuigingen of ervaringen aanhoudende angst, lijdensdruk, slaap- of functieverlies veroorzaken. Bij direct gevaar, geweld, zelfbeschadiging, ernstige ziekte of crisis: neem onmiddellijk contact op met lokale spoedhulp of hulpdiensten.
Openbare bronnen
WHO – Disinformation and public health (2024) ↗Publieke WHO-uitleg over mis- en desinformatie, mogelijke gezondheidsschade en concrete bronkritische vragen zoals auteur, betrouwbaarheid en bewijs.
NICE – Psychosis and schizophrenia in adults: recommendations ↗Openbare klinische richtlijn over beoordeling bij mogelijke psychotische ervaringen, lijdensdruk, functioneren, risico op schade en crisisverwijzing; geen diagnose op basis van een overtuiging alleen.
Royal Society – Following the science (2020) ↗Publieke uitleg van een erkende wetenschappelijke academie over de mogelijkheden en grenzen van wetenschap, onzekerheid, veranderende evidentie en het onderscheid tussen wetenschappelijk advies en maatschappelijke besluitvorming.
Reikwijdte en onzekerheid
Nuancering
Onderzoek naar intellectuele bescheidenheid gebruikt verschillende definities en meetmethoden; verbanden bewijzen niet dat één oefening iemands overtuigingen of mentale gezondheid zeker verbetert. Wetenschap kan empirische claims toetsen, maar geen definitief antwoord geven op persoonlijke betekenis, uiteindelijke waarden of andere metafysische vragen. Deze tekst vervangt geen individuele medische beoordeling.
LIEVER LUISTEREN?
Luister in alle rust.
Wereldbeeld, wetenschap en bestaansvragen
Rustige Nederlandse mannenstem · vooraf opgenomen met een AI-gegenereerde stem.
Klaar om te luisteren. De opname begint alleen wanneer u zelf op afspelen drukt.
Lees de tekst van deze opname
Wereldbeeld, wetenschap en bestaansvragen De bronnen en onzekerheden hieronder begrenzen wat dit antwoord ondersteunt. Wetenschap onderzoekt toetsbare vragen met waarnemingen, metingen en modellen. Zij kan kennis verbeteren en onzekerheid verkleinen, maar niet zelf beslissen welke levensbetekenis, waarde of metafysische overtuiging iemand moet hebben. Daarom past epistemische bescheidenheid: onderscheid feiten, interpretaties en waarden; vraag hoe sterk het bewijs is en blijf bereid een opvatting bij te stellen. WHO adviseert bij gezondheidsinformatie te pauzeren, de bron en auteur te controleren en betrouwbare publieke informatie te vergelijken. Een overtuiging is op zichzelf geen teken van een psychisch probleem. Wel is professionele beoordeling verstandig wanneer ervaringen of overtuigingen veel angst of lijdensdruk geven, het dagelijks functioneren duidelijk verstoren, of tot onveilig gedrag leiden. Bij acuut gevaar, geweld, zelfbeschadiging of ernstige ontregeling is direct lokale professionele of spoedhulp nodig. Wetenschappelijke kennis is voorlopig en corrigeerbaar: onderzoek maakt onzekerheid doorgaans kleiner, maar sluit haar niet volledig uit; ook deskundigen kunnen redelijke verschillen houden. Intellectuele bescheidenheid betekent erkennen dat eigen kennis en overtuigingen beperkt of onjuist kunnen zijn. Reviews vinden mogelijke verbanden met minder dogmatisme en betere omgang met meningsverschillen, maar de metingen en effecten zijn nog niet volledig eenduidig. De WHO adviseert kritisch denken, digitale en gezondheidsvaardigheden, betrouwbare bronnen en factchecking om misleidende gezondheidsinformatie tegen te gaan. Een afwijkende of sterke overtuiging is niet op zichzelf een medische beoordeling. NICE adviseert beoordeling zonder uitstel vooral bij mogelijke psychotische ervaringen in combinatie met lijdensdruk of achteruitgang in functioneren; risico op schade aan zichzelf of anderen vraagt expliciete aandacht. Gebruik een korte broncheck: wie doet de bewering, welk bewijs wordt gegeven, is de bron onafhankelijk en actueel, wat is onzeker, en wordt een feit verward met een waardeoordeel? Pauzeer voordat je informatie doorstuurt. Schrijf bij een ingrijpende overtuiging op wat je zeker weet, wat je vermoedt en welke waarneming je van gedachten zou kunnen doen veranderen. Bespreek dit rustig met iemand die je vertrouwt en die ruimte laat voor twijfel. Zoek hulp bij huisarts of lokale geestelijke gezondheidszorg als overtuigingen of ervaringen aanhoudende angst, lijdensdruk, slaap- of functieverlies veroorzaken. Bij direct gevaar, geweld, zelfbeschadiging, ernstige ziekte of crisis: neem onmiddellijk contact op met lokale spoedhulp of hulpdiensten. Onderzoek naar intellectuele bescheidenheid gebruikt verschillende definities en meetmethoden; verbanden bewijzen niet dat één oefening iemands overtuigingen of mentale gezondheid zeker verbetert. Wetenschap kan empirische claims toetsen, maar geen definitief antwoord geven op persoonlijke betekenis, uiteindelijke waarden of andere metafysische vragen. Deze tekst vervangt geen individuele medische beoordeling. WHO – Disinformation and public health (2024) Publieke WHO-uitleg over mis- en desinformatie, mogelijke gezondheidsschade en concrete bronkritische vragen zoals auteur, betrouwbaarheid en bewijs. WHO – Infodemics and health misinformation: systematic review of reviews (2022) WHO-samenvatting van een systematische review van 31 reviews over gevolgen voor mentale gezondheid, zorgzoekgedrag en gezondheidsbeslissingen, plus mogelijke tegenmaatregelen. NICE – Psychosis and schizophrenia in adults: recommendations Openbare klinische richtlijn over beoordeling bij mogelijke psychotische ervaringen, lijdensdruk, functioneren, risico op schade en crisisverwijzing; geen diagnose op basis van een overtuiging alleen. Porter et al. – Predictors and consequences of intellectual humility (Nature Reviews Psychology, 2022; open via PMC) Open-access review die intellectuele bescheidenheid definieert als het erkennen van beperkingen van kennis en uiteenlopende empirische bevindingen en beperkingen bespreekt. Royal Society – Following the science (2020) Publieke uitleg van een erkende wetenschappelijke academie over de mogelijkheden en grenzen van wetenschap, onzekerheid, veranderende evidentie en het onderscheid tussen wetenschappelijk advies en maatschappelijke besluitvorming.
De opname bevat de aangewezen openbare kerntekst, niet automatisch extra perspectiefsecties of externe bronnen. Zij start nooit automatisch. Tijdens luisteren wordt geen nieuwe tekst naar een stemdienst gestuurd.
